Spegillinn: höggin sem þú átt eru styttri en þú heldur

Forgjafarlausir kylfingar taka fimmjárnið að jafnaði þegar 177 metrar eru að holu. Miðgildi fimmjárnshögga þeirra er 161 metri. Arccos, sem skráir högg með skynjurum á kylfunum, bar árið 2020 saman fjarlægðina að holu þegar kylfingar völdu hverja kylfu og miðgildi högglengdar þeirra með henni. Munurinn var mestur með löngu járnunum og minnstur með fleygjárninu (PW), og hann jókst með forgjöfinni. Með sjöjárninu var hann tíu metrar hjá forgjafarlausum kylfingum, sextán hjá kylfingum með 10 í forgjöf og tuttugu hjá þeim sem voru með 20. Með fleygjárninu var hann þrír til sjö metrar.

Jeff Beglane, tjónamatsmaður frá Massachusetts með 12 í forgjöf, lýsti þessu í viðtali við Wall Street Journal árið 2017. Hann tekur níujárnið af 137 metrum, enda fer boltinn svo langt þegar höggið heppnast, en slær síðan átján metrum of stutt. „Hve oft hef ég slegið þetta högg og hve oft hef ég reynt það?“ spurði hann. Sálfræðiprófessorinn David Dunning við Michigan-háskóla sagði í sömu grein að þegar fólk meti eigin getu miði það við kylfinginn sem það gæti orðið eftir nógu marga tíma hjá golfkennara.

Þúsund kylfingar með 7–9 í forgjöf

Golf Digest og Arccos tóku árið 2023 saman tölfræði þúsund kylfinga sem allir voru með 7–9 í forgjöf. Gagnafræðingurinn Michael Hutchinson flokkaði þá eftir því hvar þeir töpuðu höggum miðað við forgjafarlausan kylfing og úr urðu sex hópar sem allir töpuðu 6,2–7,4 höggum á hring. Í fjórða hópnum fóru 3,6 högg á hring í púttin en tæpt högg á hvern hinna þáttanna. Kylfingar í öðrum hópnum púttuðu nánast eins og forgjafarlausir en töpuðu 6,3 höggum frá teig að flöt, sem Golf Digest rakti til lélegrar snertingar: toppaðra, þunnra og hálsaðra högga. Í fimmta hópnum voru bestu innáhöggin af öllum sex, en þar töpuðust 2,7 högg í teighöggunum og 3,4 í púttunum.

Lou Stagner, sem stýrir gagnagreiningu hjá Arccos, orðaði það svo í kynningu fyrirtækisins árið 2023 að hver kylfingur hefði sitt fingrafar.

Mark Broadie, prófessor við Columbia-háskóla, sagði í pistli á GOLF.com árið 2016 að innáhöggin skildu kylfinga mest að á öllum getustigum. Þegar 137–183 metrar eru að holu og boltinn liggur á braut hitta kylfingar með 15 í forgjöf flötina í 22 höggum af hundrað.

Klukkustund í golfhermi

Af sextán golfhermastöðum á samanburðarsíðu Golfsins eru þrettán með TrackMan, og klukkustundin kostar frá 2.500 krónum. Ragnhildur Sigurðardóttir golfkennari sagði við mbl.is í janúar 2023 að margir hefðu spilað í hermi „en þeir voru teljandi á fingrum annarrar handar sem kunnu að æfa sig í hermi“. Það væri þó að breytast. Úlfar Jónsson, íþróttastjóri GKG, sagði við Golf á Íslandi árið 2018 að TrackMan mældi 28 breytur en flestum nægði að fylgjast með fjórum til sex sem lýstu boltafluginu, svo sem högglengd, stefnu, sveigju og flugtakshorni. Hann varaði við því að festast í tölunum: „Kylfingar geta orðið of uppteknir við að ná ‚réttu‘ tölunum í tækinu, þegar markmið leiksins er alltaf að koma boltanum frá A til B.“

Bandaríska golfsambandið, USGA, notaði TrackMan þegar það mældi högglengd 627 kylfinga á árunum 2021–2023. Hver kylfingur sló sjö bolta með hverri af þremur kylfum, dræver, sjöjárni og fleygjárni, og skráð var miðgildi högglengdarinnar en ekki lengsta höggið. Við teljum hæfilegt að fara eins að með sömu kylfum en slá tuttugu bolta með hverri, alla á sama skotmark. Fyrir hverja kylfu eru skráðar þrjár tölur: miðgildi högglengdarinnar, breidd mynstursins (frá þeim bolta sem fór lengst til vinstri að þeim sem fór lengst til hægri) og dýpt þess (frá stysta boltanum að þeim lengsta). Toppaðir og hálsaðir boltar eru skráðir sér og ekki taldir með í mynstrinu. Það tekur innan við klukkustund að slá sextíu bolta, og á sama hátt má mæla aðrar kylfur.

GOLFTEC greindi yfir tíu þúsund sjöjárnssveiflur nemenda sinna og sleppti verstu 30 prósentum högganna. Samt skeikaði lengdinni að meðaltali um 11 metra hjá forgjafarlausum, 17 metra hjá kylfingum með 8 í forgjöf og 27 metra hjá kylfingum með 13. Á vellinum bætast vindur og halli við.

Fimm skorkort

Úti á vellinum skrá Arccos og Shot Scope höggin með skynjurum og GPS: hvar hvert högg hófst og hvar það endaði. Í smáforriti Arccos má skoða innáhögg hverrar kylfu ofan frá, einn punkt fyrir hvert högg, og MyStrategy í Shot Scope teiknar dreifingu hverrar kylfu út frá síðustu 30 höggunum með henni. Samkvæmt Arccos fara innáhögg notenda að enda nær holu eftir um tíu hringi, þegar kerfið hefur lært hve langt hver kylfa dregur í góðu höggi. Bandaríski golfkennarinn Mike Adams ráðlagði hins vegar lesendum Golf Digest í janúar 2026 að fara yfir síðustu fimm hringi og telja hve oft boltinn fór í torfæru og hve mörg högg bættu stöðuna ekkert.

Við hverja holu skrifar kylfingurinn á skorkortið fjarlægðina í innáhögginu, kylfuna og einn staf fyrir það hvar boltinn endaði: F fyrir flöt, S fyrir stutt, L fyrir langt, V fyrir vinstri og H fyrir hægri. Toppaður eða hálsaður bolti fær X, hvert sem hann fór.

Neðst á kortið fer fjöldi víta, þrípútta og skramba eða þaðan af verra. Kylfingur sem leikur á 90 höggum þrípúttar 2,3 sinnum á hring að meðaltali samkvæmt Broadie, fjórum sinnum oftar en atvinnumaður. Stagner hefur bent á að flestir áhugakylfingar lækki skor sitt hraðar með því að fækka mistökum á borð við bolta út fyrir vallarmörk, víti og vipp sem ná ekki inn á flöt en með því að fjölga fuglum.

Tíu flatir að meðaltali, sex á slæmum degi

Stagner tók líka saman hve mikið flatarhittni sveiflast á milli góðra og slæmra hringa hjá kylfingum með sömu forgjöf. Forgjafarlausir kylfingar hitta að meðaltali tíu flatir á hring, tæplega þrettán á góðum degi og sex á slæmum. Hjá kylfingum með 17–19 í forgjöf er meðaltalið fjórar flatir, sjö á góðum degi en tvær til þrjár á slæmum.

X-höggin teljast ekki til mynstursins. Þau eru af síðari gerð mistakanna sem lýst var í fyrsta hluta, og hana þarf að laga á æfingasvæðinu. Á fimm hringjum slær kylfingur aðeins örfá innáhögg með hverri kylfu, svo betra er að skoða stuttu járnin saman og löngu járnin saman en hverja kylfu fyrir sig. Þá sést hvort höggin sem geiga, önnur en X-höggin, dreifast nokkuð jafnt í allar áttir eða raðast flest á einn veg. Dreifist þau jafnt eru þau innan mynstursins og þá er ekkert að laga nema miðið, en um val á því fjallar fjórði hluti. Safnist þau fyrir framan flötina vantar kylfu, og safnist þau öðrum megin þarf að færa miðið.

Í næsta hluta: Teigurinn

Í þriðja hluta, sunnudaginn 25. október, förum við á teiginn og skoðum hvenær dræverinn borgar sig þótt brautin sé mjó, meðal annars á 14. holu Urriðavallar, þar sem vallarmörk eru báðum megin.